بِسْمِ اللَّه وَ لَهُ الْحُكْمُ وَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ

رهبری و نحوۀ انتخاب آن در سماء (به مناسبت روز بَیعت و پیمان)

اساس کار و فعالیت عقیدتی - سیاسیِ موحدین آزادیخواه، روی «اختیار و انتخابِ آزاد» قرار دارد؛ از دین و عقیده گرفته تا کلیۀ ارکان زندگی. و اما اختیار و انتخاب خط و رهبری نزد آنها مهمترین امر زندگی بعد از دین و عقیده و مکمل آن و بُعد عملی آن بحساب می آید (خط و رهبری توحیدی، شاخصِ اسلامیت و مسلمانی). و نحوۀ اختیار و انتخاب رهبری در اساسنامۀ سماء (سازمان موحدین آزادیخواه ایران) چنین منعکس شده است:

اصـــــل يکم

رهبرى سماء نهادى انتخابى است، و رهبر سماء بر اساس دو – سوم آراى اعضاء و از ميان منضبط ترين و لايق ترين و تواناترين آنها براى دوره اى پنج ساله برگزيده می شود.

اصـــــل دوم

کسانی که می خواهند نامزد رهبرى در سماء شوند، خود را به مراکز انتخاباتى معرفى می کنند، و از ميان نامزدها، فردى که دو – سوم آرای اعضاء و بيشترين آراء را احراز نمايد، سمت و مقام رهبرى را کسب کرده و به عنوان رهبر سماء به اعضاء و مردم معرفى مى شود.

اصـــــل سوم

رهبر سماء نظريه پرداز و سياستگذار سماء است، و در این راستا و بر پایۀ مرامنامه و اساسنامه و مصادر چهارگانۀ اجتهاد (قرآن مبین، قانونهاى علمى، سنت مسلم نبوی، عقل بشرى) به تفسير و تبيين خطوط کلی سماء در ابعاد مختلف مى پردازد.

اصـــــل چهارم

رهبری موظف است قبل از تصميم گيریها و ارائۀ طرح و برنامه ها و تاييد مصوبات با مشاورانش مشورت نمايد و نظرات و آراى آنها را مورد توجه قرار دهد.

اصـــــل پنجم

رهبر سماء نيازمند مشاورانی لايق و توانا در ابعاد مختلف و در رشته هاى مختلف می باشد، مشاورانی که با پیشنهاد خودش و بنابر مشورت با شوراى مرکزى تعيين می شوند.

اصـــــل ششم

اجتهادات و قرارات رهبرى، با توجه به موضوع و عام بودن و خاص بودنشان، از طرف شوراى مرکزى يا شوراهاى اختصاصى به اجراء در مى آيند، و شوراهاى مذکور در اين رابطه مسئوليت دارند.

اصـــــل هفتم

در صورتی که استعفاء يا پيشامد مرگ و يا ظهور حوادث ديگرى باعث شود که رهبر سماء نتواند به وظیفۀ خــودش (رهبــری) بپردازد، شوراى مرکزى امر رهبرى را به عهده مى گيرد، و در صورت برگشت ناپذير شدن ایشان، انتخابات جديد براى گزينش رهبر جديد به اجـراء در مى آيد.

بنابر این:  ۱- رهبری عقیدتی - سیاسی نزد موحدین آزادیخواه در «فضایی آزاد و توحیدی» بوجود می آید (همانطور که تا حال چنین بوده است)، همان فضایی که انتخاب و اختیار آزاد را میسر و آن را جامۀ عمل می پوشد. ۲- رهبری موحدین آزادیخواه «گزینشی و انتخابی» است و از میان بهترین اعضای سماء اختیار می شود، کاری که بر اساس ارزشهای توحیدی و با توجه به زمینه های نامزدیِ برابر صورت می گیرد. ۳- رهبر موحدین آزادیخواه «دوره ای و زمانمند» است و برای زمانی ۵ ساله انتخاب می گردد؛ بدین معنا که رهبر سماء هر پنج سال یک بار و در انتخاباتی آزاد و سراسری مُجددا اختیار می گردد.

بدین ترتیب، نحوۀ تشکیل رهبری نزد موحدین آزادیخواه، حتی به انتخاب و زمانمندی محصور نمی شود، بلکه قبل از آن «فضای آزادِ عقیدتی - سیاسی» به مثابۀ مشروعیت بخش و زمینه ساز آن تلقی می شود. همچنین (و در همین راستا) مسائل اساسی و پیش بینی نشده (طبق قانون سماء) به همه پرسی واگذار می شود و نیازمند تصویب از طرف دو سوم اعضاء هستند. اینست که سازمان موحدین آزادیخواه ایران یک جریان و سازمان طراز نوین است، و ماهیت تشکیلاتی اش نیز «مستقل و متناسبت با افکار و عقاید خودش» میباشد، و تفاوت اساسی با احزاب و سازمانهای سنتی و خارجی دارد. و باید دانست که تشکیلات سماء دارای چهار پایۀ اساسی است که عبارتند از: قانون، رهبری، شورای مرکزی، و شوراهای اختصاصی، و همۀ آنها در فضایی آزاد و توحیدی و برای دوره ای مُحدّد انتخاب می شوند. و جهت درک و دریافت واضح تشکیلات موحدین آزادیخواه مطالعۀ اساسنامۀ سماء ضروری می باشد.

تبییناتی در موضوع شورای رهبری

۱- شورای رهبری، انتخابات مستقیم رهبری را (توسط بدنه و تشکیلات و یا مردم) با مشکل مواجه می سازد، و از این جهت (در وضعیتی مُبتنی بر شورای رهبری) معمولا بجای انتخابات مستقیم و بلا واسطه، انتخاباتِ نیابتی و غیر مستقیم صورت می گیرد، و به تبع آن، شورای رهبری نه نماینده و مظهر بدنه و تشکیلات، بلکه نماینده و مظهر آرای نمایندگانی است که آن را بر می گزینند.

۲- افرادی که تقوی و لیاقت و توانایی شورای رهبری را داشته باشند همیشه میسر نیست، و در نتیجه: یا باید افرادی کم کفایت بعنوان اعضای شورای رهبری معرفی شوند؛ و یا اینکه این نوع رهبری منتفی و بلا موضوع می گردد، و خاصتا در دورۀ تأسیس و حضور بنیانگذار مسئلۀ شورای رهبری عدم موضوعیتش بیشتر می گردد. اینست که در واقع شورای رهبری زمانی معنا پیدا می کند که «شخص شاخصی» برای رهبری وجود نداشته باشد.

۳- شورای رهبری، بنابر ماهیت مُتعدد و چند رأسه اش، مناقشه برانگیز و از مدیریت یکدست و مؤثر محروم است، کمااینکه از تسریع کارها و پیشبرد امور عاجز و ناتوان می باشد، زیرا احساس مسئولیت (بنابر تعدد رئوس رهبری) پایین می آید. و حتی اصل مسئولیت پذیری در شورای رهبری مُشوَش و مُنقسم می گردد؛ و این امر مهم (به علت چند گانگی) احیانا با تنازل و تناقص روبرو می شود.

۴- شورای رهبری معمولا با مسئلۀ انقسام و انشعاب و تفرق روبروست، چرا که اعضای شورای رهبری هر یکی خودش را یک قطب تصور می کند، و به تبع آن، هر یک از آنها (اگر افرادی واقعی و صاحب رأی باشند نه افراد تشریفاتی) منشاء گرایشی می شوند؛ گرایشی که مایۀ جناح بندی گردیده و در واقع یک حزب و سازمان را به چند حزب و سازمان تبدیل می کند. و طبعا در چنین وضعیتی (بجای اختلافات مُستمر و بلانهایه در یک تشکیلات) ایجاد ائتلاف و اتحادیه میتواند بهتر و راهگشاتر باشد.

۵- مسئلۀ رهبریِ واحد و قرار گرفته بر دوش فردی معیَّن، در سایۀ اصولِ: آزادی (بیان و انتخاب) و انتخابات آزاد (دو سوم یا اکثریت) و دوره ای (مدت دار - چند ساله)، هم از مشاکل شورای رهبری مصون خواهد بود، و هم سازمان و تشکیلات (با توجه به مُشارکت و شورایی بودنش) از گرفتار آمدن به انحصار و یکه تازی و افتادن به دست افرادی خاص در امان می ماند.

سازمان موحدین آزادیخواه ایران

۲۷ ذو القِعده ۱۴۴۱ - ۲۷ تیر ۱۳۹۹